LỊCH SỬ DÒNG HỌ PHẠM ĐỨC

Phạm Xuân Khang đăng lúc 10/07/2023 09:09. xem:651

     "Xã hội loài người do các dân tộc trên thế giới hợp thành. Mỗi dân tộc lại do các dòng họ góp lại. Lịch sử xã hội loài người được tạo nên từ lịch sử các dân tộc và do đó, từ lịch sử các dòng họ, từ những người trong mỗi dòng họ. Mỗi dân tộc từ khi có nền văn hoá của mình đều có sử. Ngược lại, sử của mỗi dân tộc đánh giá trình độ văn minh của dân tộc đó.

     Nếu như mỗi dân tộc văn minh đều có sử thì mỗi dòng họ văn minh thường đều có phả. Sử ghi lại sự hình thành, xây dựng và phát triển của xã hội qua những sự kiện đã xảy ra, những việc làm đáng kể của những lực lượng xã hội và những nhân vật tiêu biểu cho những lực lượng đó, còn phả ghi lại sự hình thành, xây dựng, phát triển của dòng họ qua tất cả các bản tiểu sử của từng người trong Họ.

     Mỗi người dân có tinh thần dân tộc cao cả đều biết quý trọng lịch sử của dân tộc mình, ra sức bảo vệ, xây dựng lịch sử của dân tộc mình. Bởi vì lịch sử huy hoàng của một dân tộc không những là nguồn cổ vũ lớn lao cho dân tộc đó tiến lên mà nó còn là một tài liệu khoa học quý giá để tìm ra con đường phát triển đúng đắn cho dân tộc đó, phù hợp với quy luật khách quan. Cũng như vậy, mỗi người có đạo lý cuộc sống đều biết quý trọng những tình cảm dòng họ, bảo vệ và xây dựng những tình cảm, quan hệ đó cho lâu bền. Việc xây dựng phả của dòng họ không những để chúng ta luôn luôn "uống nước nhớ nguồn" như Tổ tiên ta thường dậy, không những để chúng ta "nhận: ông bà, cha mẹ, bác chú, cô dì, anh chị em..." nhằm bảo vệ tình cảm họ hàng cho đúng đắn mà còn để biết noi gương tốt của những người đi trước trong Họ, trừ bỏ những cái chưa hay mà người trong Họ đã mắc phải, rút kinh nghiệm trong sự phát triển của dòng họ nhằm bảo vệ và cải tạo nòi giống để ngày càng hạnh phúc, văn minh, tiến bộ hơn lên mãi. Làm việc đó cũng là góp phần xây dựng và bảo vệ lịch sử tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ta.

     Họ Phạm ta cho đến nay đã thành lập được 3 thế kỷ. Trải qua ngót 300 năm thăng trầm của lịch sử, xã hội Việt Nam đã có biết bao nhiêu thay đổi lớn lao. Nào là thời kỳ " Trịnh - Nguyễn phân tranh" (Thế kỷ 17), nào là cuộc chống quân Nhà Thanh xâm lược (của Tây Sơn 1789), nào là cuộc chống Pháp xâm lược lần thứ I (đầu Thế kỷ 18), nào là cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược lần thứ II (1946 - 1954), nào là cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược (1964 - 1975), ấy thế mà Tổ tiên ta vẫn bảo vệ và ghi tiếp được phả cho đến ngày nay, đủ thấy ý thức dòng họ -  cũng là một mặt trong ý thức dân tộc của Tổ tiên ta cao như thế nào. Đó là một niềm tự hào lớn lao cho toàn Họ ta..."

     (Trích lời nói đầu trong Phả Phạm tộc).


     Từ xa xưa, triền đất từ Non Côi ra nơi miền Bến Vỵ (Thành phố Nam Định) là một doi cồn cát ven biển. Vì vậy, xưa các cụ có câu: “Côi Sơn Hải khẩu” có nghĩa là khu vực núi Gôi, xã Tam Thanh, huyện Vụ Bản bây giờ là vùng cửa biển. Dân các nơi tụ về đây khai thiên lập địa. Lập nên những làng biển trù phú, vừa đánh bắt hải sản, vừa buôn bán. Song chủ yếu vẫn là nghề nông; vì vậy các cụ có câu châm ngôn: “Nông vi bản” Nông nghiệp là nghề cơ bản của người dân thời bấy giờ.

     Cũng vì thế Cụ Thủy Tổ dòng họ Phạm Đức ta cũng từ làng Đắc Lực, thuộc xã Liên Bảo bây giờ về đây sinh cơ lập nghiệp; Tạo nên dòng họ Phạm Đức ta ngày nay.

     * Cụ Thủy tổ: Phạm Đức Lãm       

     - Hiệu Phúc Tiên

     - Sinh giờ Tý, ngày 05 tháng 5 năm Mậu Tý (1648)

     * Cụ Tổ bà: Phạm Thị Mô

     - Hiệu Diệu Thành

     - Sinh ngày 23 tháng 8 năm Mậu Tý (1648)

     Mới đầu, Cụ về làng Tâm cư ngụ. Sau một thời gian Cụ sang làng Trước (làng Trước là làng Tiền bây giờ) khai khẩn đất hoang, mở mang vườn ruộng. Cụ Tổ của Họ ta là một người nông dân hôm sớm tảo tần, lao động. Chăm lo trồng trọt, chăn nuôi, cần cù sáng tạo. Lấy sự học mở mang học vấn làm đầu, răn dạy con cháu lấy điều thiện răn mình. Do đó dòng họ ta tự xưa đã có nhiều thày dạy chữ nho, (còn gọi là thày đồ) ngày xưa, ngày nay nhiều thế hệ kế thừa tiên tổ đã phát triển nghề Sư phạm dạy học ở nhiều bậc học trong xã hội. Khuyên dạy con cháu lấy chữ Đức làm đầu, lấy chữ Phúc làm trọng, do vậy, các thế hệ con cháu của Cụ đã làm nghề thuốc chữa bệnh (thuốc Bắc) đông y, nghề thày thuốc truyền nối nhiều đời, cứu giúp cho mình, cứu giúp cho người.

     Đến ngày nay trong Họ còn truyền tụng lại rằng: "Ngày xưa Cụ Tổ hay lam hay làm, tham công tiếc việc. Đêm không dám gối đầu bằng gối mà gối đầu bằng chày, để khi nào ngủ say quá buổi thì cái chày lăn ra đánh thức dậy để đi làm". Kế thừa phẩm chất tốt đẹp đó, những người trong Họ ta dẫu ở nơi nào, dẫu làm nghề gì, việc gì, cũng đều là những người lao động tích cực, chân chính làm nên cơ nghiệp cho bản thân, gia đình và đóng góp sức mình cho xã hội.

     Vậy rồi, vào ngày mùng 4 tháng chạp năm Đinh Dậu (1717) Cụ đã đột ngột từ trần. Bữa đó con cháu chưa thấy Cụ đi làm về, tâm niệm rằng cụ lại sang làng Tâm (nơi ở cũ) chơi với bà con bên đó. Đêm muộn, vẫn không thấy Cụ về, con cháu liền bủa đi tìm. Người đi ngược, kẻ về xuôi, một toán sang làng Tâm, một toán ra qua đầu làng con đường sang làng Tâm, đường đó gọi là ngõ Bầu. Đến thửa ruộng nhà mình, công cụ sản xuất vẫn còn nguyên đó, bỗng thấy một gò đất, mọi người vội tới xem, tới nơi xem xét kỹ, nhận rõ hình dáng Cụ: Tư thế nằm chân co, chân duỗi. Xem như trời đã phú cho cụ mồ yên mả đẹp. Theo tục lệ thời bấy giờ thì Cụ đã được “Thăng” do Trời đón và Cụ đã được “Thiên táng”. Con cháu phải để nguyên vị, không ai được động vào. Vì thời đó nếu được “Thiên táng” thì con cháu phải làm tang tại chỗ. Ngôi mộ của Cụ mỗi ngày một đầy đặn, to đẹp hơn.

     Cho đến ngày 21 tháng 2 năm Quý Hợi (1983), theo yêu cầu của địa phương phải quy về một mối và địa phương thu hồi đất giành cho việc xây dựng công trình phúc lợi. Con cháu trong họ đã xin Cụ di hài về khu lăng mộ dòng họ ở Mả Lẽ, làng Tiền. Khi khai quật lên, mọi người cẩn thẩn, nhẹ nhàng, khơi từng nắm cát, đến khi nhìn thấy linh cốt Người, thấy vẫn vẹn nguyên hình dáng theo như các vị Tiền liệt truyền dạy: “Cụ nằm ở tư thế chân co chân duỗi”, mọi người không khỏi bàng hoàng. Cùng trong dịp chuyển cụ Thủy tổ về lăng dòng họ, con cháu cũng xin chuyển rước linh cốt Cụ bà về lăng họ, để bên Cụ Thủy tổ. Sau đó con cháu đã tổ chức xây dựng, tu bổ kiên cố mộ của hai cụ .

     Theo nề nếp của tiền nhân, hàng năm cứ vào ngày mùng 4 tháng chạp, con cháu hậu duệ của người, dù làm ăn, công tác ở đâu cũng tụ hội về từ đường của dòng họ để tưởng nhớ ngày Cụ Thủy tổ Quy Tiên.

                                Dù ai buôn đâu, bán đâu

                           Nhớ ngày giỗ Tổ rủ nhau mà về.

     Hàng năm, cứ vào sáng mùng một tết Nguyên đán, dòng họ tề tựu về Nhà Thờ Tổ để chúc mừng năm mới, ông quyền Trưởng họ đã lên đọc lời chúc tết. Chúc cho mọi nhà, mọi người năm mới an khang, thịnh vượng, gặp nhiều may mắn, vạn sự như ý. Cũng trong sáng mùng một tết, Tiểu ban khuyến học, khuyến tài của dòng họ đã tiến hành Lễ trao thưởng khuyến học, khuyến tài cho các cháu có thành tích cao trong học tập của các bậc học và các cháu thi đỗ vào các trường Đại học, Học viện, Cao đẳng.

     Cụ Tổ của Họ ta sinh hạ được hai người con trai. Người con trai đầu là Phạm Đức Khoá. Người con trai thứ hai là Phạm Chân Trung. Vì vậy, Họ được chia ra làm hai Ngành:

     - Ngành thứ nhất có Tổ Ngành là cụ Phạm Đức Khoá và các con, cháu, chắt, ... kế tiếp của Tổ Ngành này.

     - Ngành thứ hai có Tổ Ngành là cụ Phạm Chân Trung và các con, cháu, chắt, ... kế tiếp của Tổ Ngành này.

     Hai cụ Tổ Ngành hiện nay đang được thờ phụng tại Từ đường của dòng họ.

     Ngành thứ nhất càng về sau càng đông con cháu. Do cụ Tổ Ngành Phạm Đức Khoá có 3 người con trai nên Ngành này đã hình thành ba Nhánh:

     - Nhánh 1 (Chi 1): Lấy tên là nhánh Phạm Thiện, gồm Tổ Nhánh là cụ Phạm Thế Khoa (con trai đầu của Tổ Ngành thứ nhất) và các con, cháu, chắt, ... của Tổ Nhánh này. Các tên lót (tên đệm) của những người thuộc nhánh này thường là "Thiện”.

     - Nhánh 2 (Chi 2): Lấy tên là nhánh Phạm Tín, gồm Tổ Nhánh là cụ Phạm Thế Hy (con trai thứ hai của Tổ Ngành thứ nhất) và các con, cháu, chắt, ... của Tổ Nhánh này. Các tên lót (tên đệm) của những người thuộc nhánh này thường là "Tín”.

     - Nhánh 3 (Chi 3): Lấy tên là nhánh Phạm Mỹ, gồm Tổ Nhánh là cụ Phạm Mỹ Tĩnh (con trai út của Tổ Ngành thứ nhất) và các con, cháu, chắt, ... của Tổ Nhánh này. Các tên lót (tên đệm) của những người thuộc nhánh này thường là "Mỹ”.

     Vì Tổ Ngành thứ hai chỉ có một con trai là cụ Phạm Đại Cung nên Ngành thứ hai chỉ có một Nhánh duy nhất, trong Họ gọi là Nhánh 4:

     - Nhánh 4 (Chi 4): Lấy tên là nhánh Phạm Đại, gồm Tổ Nhánh là cụ Phạm Đại Cung và các con, cháu, chắt, ... của Tổ Nhánh này. Các tên lót (tên đệm) của những người thuộc nhánh này thường là "Đại”.

     Các tên Nhánh: Phạm Thiện, Phạm Tín, Phạm Mỹ, Phạm Đại được Họ đặt ra vào khoảng những năm 1930 - 1935.

                                                               (Theo Tộc Phả)

     Con cháu của Cụ hiện giờ một phần đang sinh sống ở quê hương bản quán, còn lại hiện đang làm ăn sinh sống, học tập ở mọi lĩnh vực trên khắp mọi miền Tổ quốc. “Quốc gia hưng vong - thất phu hữu trách”  vì nghĩa cả đó con cháu Cụ đã đời nối đời hăng hái tham gia bảo vệ Tổ quốc. Trải bao đời nhiều tướng lĩnh đã thành danh; Hai bà mẹ đã được Nhà nước vinh danh “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”.

     Đã có nhiều người là cán bộ trung, cao cấp  trong Quân đội, Công an; Nhiều người là Giáo sư, Tiến sỹ, Kỹ sư, Bác sỹ, giáo viên ở các bậc học. Nhiều người vẫn lưu giữ được nghề thuốc Bắc của tiền nhân, làm lương y cứu giúp cho mọi người. Nhiều người tham gia trong lĩnh vực kinh doanh, cũng đã thành công trong các doanh nghiệp.

     Tiếp nối nghiệp Tổ tông truyền lại, dạy cháu con mãi dõi noi theo; Mở lòng nhân, trồng cây đức, giữ nếp nhà vững bền muôn thuở.

     Để con cháu hậu duệ của Người hiểu biết thêm về Đức Thủy tổ của dòng họ. Chúng tôi xin mạo muội trước anh linh Người, viết lại để lưu tuyền cho con cháu của Người được biết.

     Trên đây là lược sử về Cụ Thủy tổ dòng họ Phạm Đức. Mong rằng mọi người là con cháu hậu duệ của Người chúng ta cùng phát huy truyền thống tốt đẹp của các vị Tiền nhân. Giữ nếp nhà vững bền muôn thuở !


                                            BAN TỔ CHỨC VIỆC HỌ


Bình luận ( 0 )
LỊCH SỬ DÒNG HỌ PHẠM ĐỨC 10/07 2023 09:09, xem:651
"Xã hội loài người do các dân tộc trên thế giới hợp thành. Mỗi dân tộc...
.